Tedaviler

Diş çürüğü diş yüzeyinin yumuşamasıdır.Diş çürüğü yiyeceklerdeki şeker ve nişastanın diş minesini eriten aside dönüştüren bakterilerle dolu yapışkan bir tabakanın diş plağında oluşmasıdır…
Diş plağı dişlerin ve dişetlerinin çevresinde ve molar dişlerin girinti ve çıkıntılarında oluşur.Yiyecek asitlerine bağlı çürüme, eğer durdurulmazsa mine yoluyla aşağıya dentin içine kadar yürüyebilir.Pulpa denilen sinir ve damar odasına yaklaşan çürüme zonklayıcı bir ağrı,diş ağrısı oluşturabilir.

Çürümenin en sık oluştuğu diş bölgeleri;molarların çıkıntıları,dişlerin karşılaştığı temas noktaları(diş araları) ve sulcusların(diş eti cebi) üstünde dişlerin boyunlarıdır.

Tedavi edilmeyen basit bir çürük; ilerleyerek büyük ve zor bir çürüğe,kanal tedavisine ,dişin çekilmesine neden olabilir.Bu süreç tedavi masrafını artırdığı gibi,tedavinin başarı oranını da düşürmektedir.

DOLGULAR

Dolgu Nedir?

Dolgu, çürük nedeniyle zarar görmüş bir dişe, normal fonksiyonunu ve görünümünü kazandırmanın bir yöntemidir. Diş hekiminiz size dolgu yaparken, önce çürümüş diş dokusunu uzaklaştırır. Etkilenen alanı temizler ve boşluğu dolgu malzemesi ile doldurur.

Bakterilerin girebilecekleri boşlukları dolgu ile kapatarak çürüğün ilerlemesini de engellenmeye çalışır. Dolgu için kullanılan malzemeler porselen, kompozit reçine (diş renginde dolgu) ve amalgamdır. (cıva gümüş, bakır, kalay ve bazen çinko alaşımı).

Diş çürüğünün etkenleri

Bakteri plağı, karbonhidratlı gıdalar (şeker,un vb) dişin yapısı ve tükrüğün bileşimi gibi bünyesel etkenler ve besinlerin ağızda kalış süresidir.
Ağızda bakterilerin oluşturduğu bakteri plağı, yiyeceklerin ağızda kalan artıklarından asit oluşturabilmektedir. Bu asitler, dişin mineral dokusunu çözer ve dişin minesini bozarak diş üzerinde kavite adını verdiğimiz oyukların oluşmasına neden olur.

Diş çürüğünün belirtileri nelerdir?

Çürük ve oyulmuş bir diş, koyu renkli boşluğuyla kolayca tanınır. Fakat bazen çürük çukurcuğu gizli kalır ve diş hekimi ancak yardımcı tanı araçlarıyla (diş röntgeni gibi) teşhis koyabilir.

Çoğu zaman çürük, diş tüberküllerinin birbiriyle kesiştiği yerde veya dişin boyun kısmında görülür. İki diş arasında kalan gizli çürükler uzun süre fark edilmez.

Diş çürüğünde diş hekimine başvurmayı gerektiren en önemli belirti ağrıdır. Ağrı ile birlikte soğuk, sıcak, tatlı veya ekşi hassiyeti olabilir. Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişir, bazı hastalarda hissedilmeyebilir. Genelde etken ortadan kalkınca ağrıda geçer; fakat tedavi edilmeyen çürüklerde ağrılar bir süre sonra sürekli olmaya başlarlar. Bu da çürüğün dişteki damar-sinir paketinin toplandığı pulpa tabakasına ilerlediği anlamına gelir ve kanal tedavisi gerekir.

Diş çürüğü nasıl ilerler?

Çürük, daima dişin yüzeyinden başlar ve ilerleyerek dentin tabakasına erişir. Dentin, mineden daha fazla organik madde içerir ve daha yumuşaktır. Bu nedenle çürük bu tabakada daha çabuk yayılarak dentini bir burgu gibi deler; fakat, çürüğün ilerleme hızı, kişiden kişiye ve dişten dişe çok değişir.

Çürük tedavisinde kulanılandolgu maddeleri :

Amalgam (gümüş) dolgular: Aşınmaya karşı dirençlidir ve nispeten daha ucuzdur. Bununla beraber, koyu renklerinden dolayı, porselen veya diğer kompozit restorasyonlara göre daha fark edilir niteliktedir ve genellikle ön dişler gibi görünür bölgeler için uygun değildir. Gümüş, kalay ve bakır alaşımının %45-50 oranında civa ile karıştırılmasıyla meydana gelir. Çürükten temizlenen kavite amalgam dolgu maddesiyle doldurulduktan sonra hastaya o bölgenin iki saat kullanılmaması ve 24 saat sert bir şey çiğnememesi önerilir. 24 saat sonra iyice sertleşen dolgu cilalanır.

Kompozit dolgular: Dişinizle aynı renktedir ve bu nedenle doğal görünüm istendiğinde kullanılır. Çeşitli renk seçenekleriyle dişte fark edilmez ve estetik-beyaz dolgu olarak da adlandırılır. Bir dönem sadece ön bölgede kullanılan materyal, çeşitli yöntemlerle güçlendirilerek arka bölge için de uygun hale getirilmiştir. Özel bir bağlayıcı ajan kullanılarak dişe yerleştirilen dolgu malzemesi ışık cihazıyla sertleştirilir ve cilası aynı seans yapılır.

İnley veya onley olarak anılan porselen dolgular: Hazırlanan diş kavitesinden ölçü alındıktan sonra laboratuvarda hazırlanır. Hasta bir sonraki seans geldiğinde hazırlanmış porselen dolgu dişe yapıştırılır. Diş rengine uygun üretilebilir ve lekelenmeye, aşınmaya karşı dirençlidir.

KANAL TEDAVİSİ

Çürük veya travma gibi nedenlerle dişin iç kısmında bulunan sinirinin(pulpa) iyileşemeyecek düzeyde zarar gördüğü ya da öldüğü durumlarda uygulanan bir tedavi yöntemidir.

Dişin içindeki sinirlerin alınması, diş köklerinin içindeki kanalların şekillendirilip mikroorganizmalardan arındırılması ve daha sonrasında genişletilmiş kanalların doldurulması işlemidir. Daha sonra dişin üst kısmına,madde kaybına göre hekiminizin uygun gördüğü dolgu, porselen kuron,inley gibi restorasyonlar yapılır ve dişin estetik ve fonksiyonel olarak devamlılığı sağlanır.

Kanal Tedavisi Nasıl Yapılmaktadır?
Dişinizin durumunun diş hekiminiz tarafından tespit edilip kanal tedavisinin önerilmesinin ardından tedaviye başlanır ve tedavi iki - üç seans sürer.
İlk başta tedavi yapılacak bölge lokal anestezi ile uyuşturularak ağrı duymamanız sağlanır, ardından çürük var ise temizlenerek dişin sinirlerinin olduğu bölgeye ulaşmak için dişe kavite açılır. Dişin sinirlerinin temizlenmesinin ardından, doldurulabilmesi için kök kanalı şekillendirilir ve gerekirse içine bakterilere karşı dezenfektanlar yerleştirilebilir ve ardından diş kavitesine geçici dolgu yerleştirilir. Bu işlem birkaç seans sürebilir, işlemler esnasında ağrı duyulması söz konusu değildir. Bazı durumlarda kanal tedavisi tek seansta yapılırken, abseli, iltihaplı dişlerde bu durum pansumanlar yapılarak geçirilmeye çalışıldığından tedavi uzamaktadır. Diş iyileştikten sonra kanal dolgusu bitirilmektedir. Bu sürenin ne kadar uzun olacağı dişin durumuna bağlıdır.

Kanal tedavisi yapılmazsa ne olur?
Derin çürük ve çatlak dolayısıyla pulpanın kendini iyileştiremeyeceği durumlarda diş canlılığını kaybeder,enfeksiyon bütün dişe yayılabilir.Kanal tedavisi yapılmazsa enfeksiyon kök ucundaki dokulara kadar yayılabilir. Dişi çevreleyen çene kemiği de iltihaplanarak aşınır.Meydana gelen bu boşlukta abse oluşur. Bu tabloya ağrı ve şişlik de eşlik eder ve diş kısa zamanda kaybedilir.

Kanal tedavisi yapılan dişin ömrü ne kadardır?
Kanal tedavisi dişin çekilmesini önlemek için yapılan ve dişe son şansını veren bir tedavidir. Uygun şartlarda yapılan bir kanal tedavisi sonucu diş ömür boyu ağızda fonksiyon görebilir.Ancak kanal tedavisi yapılan dişlerin doğal dişlerden daha kırılgan olduğu gözönünde bulundurulmalıdır. Kanal tedavisinden sonra dişe kuron veya dolgu uygulanması karaını verirken bu husus önemlidir.

Riskleri ve Komplikasyonları Nelerdir?
Düzgün ve kurallarına göre yapılan bir kanal tedavisinin başarısı ortalama olarak %90 - %95′in üzerindedir. Kanal aletinin temizlik esnasında kök içinde kırılması veya kök kanallarının tam olarak temizlenememesi (kök tıkanması vb.) durumunda, ki nadiren karşılaşılırlar. Tekrar kanal tedavisi denenir başarılı olunmazsa kök rezeksiyonu ile diş kurtarılmaya çalışılır.

Kanal tedavisinden sonra ne olur?
Kanal tedaviniz bittikten sonra doğal dokulardaki enflamasyon birkaç gün süreceğinden dişinizin üzerine bastırdığınızda ağrı şikayetiniz olabilir. Bu dönemde o bölgeye yüklenmemeniz gerekir. Bir süre sonra şikayetiniz geçecektir. Gerekirse hekiminizin önerdiği ağrı kesici ilaçları kullanabilirsiniz.